مقالات آموزشی و علمی

۱کنکورهای آزمایشی

چگونه عربی را برای کنکور بخوانیم

درس عربی، درسی است که اغلب داوطلبان کنکور به آن توجه کمتری دارند و این موضوع رامی توان در  میانگین این درس در کنکور هر سال مشاهده کرد. البته کسانی که به این درس توجه ویژه می کنند بر خلاف دیگران می توانند در کنکور درصد خوبی بدست آورد وبسیار به داوطلب کمک کند. درس عربی، درسی است که در آن تست زدن را بیشتر از خواندن سفارش می کنیم و مرور چندین باره قواعد عربی بدون تست زدن نمی تواند ما را کاملأ به سر منزل مقصود برساند. تثبیت اطلاعات و نکته های عربی با تست زدن انجام می پذیرد تا نقاط ضعف و قوت داوطلب آشکار گردد و مرور آن ها تسلط ما را به قواعد و نکته ها بیشتر می کند.

در عربی ، اول چه چیزی را بخوانیم و از کجا شروع کنیم:

# سوالات عربی چند قسمت است:

۱- بخش اول ترجمه، که شامل ۸ سؤال است که عبارت اند از:۵سؤال ترجمه عربی به فارسی ۲ سؤال ترجمه فارسی به عربی(تعریب) و ۱ سؤال مفهوم است.

۲- بخش دوم، درک مطلب است که شامل ۹ سؤال است که شامل ۴ سؤال از متن داده شده و ۲ سؤال تشکیل (حرکت گذاری) و ۳ سؤال تجزیه و ترکیب (التحلیل الصرفی والاعراب) است.

۳- بخش سوم مربوط به قواعد عربی ۲و ۳ است که شامل ۸ سؤال است که شامل یک سؤال از اعلال، حدود ۲ سؤال از مرفوعات، حدود ۳ سؤال از منصوبات و ۱ سؤال از انواع اعراب واعراب فعل مضارع   و ۱ سؤال از صفت و مضاف الیه و ……….

با توجه به تقسیم بندی فوق اگر دقت کنیم، اگر ۸ سؤال ترجمه و ۴ سؤال درک مطلب را که همگی مربوط  به دانستن ترجمه است با هم جمع کنیم حدود  ۵۰ درصد  ازسوالات کنکور عربی می شود. البته می دانیم گاهی پاسخگویی به قواعد نیز مستقیم یا غیر مستقیم به دانستن ترجمه ارتباط دارد. با این وجود ارزش ترجمه و درک واژگان ارزشی بیش از ۵۰ درصد دارد. لذا پیشنهاد می گردد داوطلب کار خواندن عربی خود را با ترجمه آغاز کند و تا آخر، مطالعه و تست و تمرین …. ترجمه را رها نکند.

داوطلب در ترجمه اول سراغ انواع فعل ها برود و سعی کند به آن افعال تسلط کافی پیدا کند (انواع فعل های ماضی ومضارع)وبعد مواردی مانند ضمایر ،اسم اشاره،نکره ومعرفه،جمع ومفردو…. باید چک شود که درست ترجمه شده اند یا خیر وبالاخره روش های تست زنی در ترجمه و رد گزینه آن را فراگیرد  و پس از مرور افعال شروع به تست زدن نماید و اشکالات و نقاط ضعف خود را پیدا کند و تا آن جا که می تواند دایره فراگیری لغات خود را افزایش دهد.

 در این مسیر دانش آموزی موفق است که هر وقتی هر تست عربی را می بیند سعی کند به لغات آن توجه ویژه ای کند و پس از مدتی کلمات و عبارات و واژگان تکرار می شود و بدین وسیله کاملأ تسلط پیدا می کند.( دقت شود)

 در گام دوم باید به سراغ تست های درک مطلب برود و به صورت آهسته ولی پیوسته مثلأ از اول سال، هفته ای ۱ تا ۳ متن درک مطلب بخواند و سعی کند به مطالب تسلط پیدا نماید و پس از مدتی خواهد دید که چقدر درک مطلب برایش آسان تر و آسان تر خواهد شد.

در مرحله سوم پیشنهاد می گردد که ابتدا خلاصه ای از قواعد تهیه کند که درآن نکته های خیلی مهم و استثناها را یادداشت نماید و پس از آن سعی کند تست آن موضوع را بزند. البته باید توجه کنیم اول ۱۰ الی ۱۵ تست را انتخاب کرده و هر تست  را در زمان کمتر از ۱ دقیقه بزندسپس درصد گرفته و بعد از آن با مراجعه به پاسخنامه اشکالات و نقاط ضعف را خود پیدا کرده و سعی شود با مراجعه به قواعد خلاصه شده یا قواعد مفصل در کتاب، مطالب را در ذهن تثبیت کند و اگر نتوانستیم حتمأ از معلم یا دوستی که تسلط بیشتری دارد پرسیده شود . در این حالت است که شما کم کم به قواعد عربی تسلط پیدا می کنید و پس از آن می توانید به سراغ ۲۰ تست بعدی بروید و این کار را ادامه دهید.

مرحله آخری که پیشنهاد می شود زدن تست های جامع در زمان مقرر کنکور است و سعی کنیم  آمادگی خود را در زمان بندی خاص تجربه کنیم و بتوانیم تسلط به اطلاعات را با زمان بندی هماهنگ کنیم.

متأسفانه دیده شده که دانش آموزی تسلط کافی به قواعد دارد ولی در زمان مقرر و معین نمی تواند بیش از نیمی از تست ها را بزند و فقط درصدی حدود ۵۰ یا ۶۰  را به دست می آورد. با این وجود باید سرعت عمل در تست زنی تمرین شود و یا حداقل با توجه به مدیریت تست زنی، ۵ الی ۷ تست سخت را نزده رها کنیم تا بتوانیم تست های آسان را حتمأ ببینیم تا وقت کم نیاورده و بتوانیم درصدی حدود ۷۲ یا ۸۰ را به دست آوریم. 

داوطلبی در خواندن عربی کنکور موفق است که:

۱- با انگیزه بالا قواعد را بخواند

۲-تست بزند

۳-اشکالات را یادداشت کند

۴- خوب سوال کند

۵- تجربیات خود را بنویسد

۶-دایره لغات خود راتاآنجاکه میتواند بالا ببرد

                                                                                                                                                                     موفق باشید.

                                                                                                                                                     مرتضی محسنی کبیر

اهمیت مرور آیات و روایات در کنکور

                            

باید بدانیم در کنکور تعداد ۱۷ تا ۲۰ سؤال از مجموعه ۲۵ سؤال کنکور اختصاص به آیات و روایات دارد لذا داوطلب باید به صورت دقیق و حرفه ای این بخش عمده ی سؤالات دین وزندگی را بررسی و مطالعه کند، لذا به چند نکته درباره این موضوع اشاره می شود که راهگشای خوبی بر مرور این بخش است:

۱- بخش اندیشه و تحقیق و تدبر در آیات و ذکر نمونه ها: خیلی از داوطلبین از این بخش مهم، غافلند در صورتی که در سال ۹۳ در گروه ریاضی و هنر ۴ سال ودر دیگر گروه ها بین ۱ تا ۳ سؤال آمده است.

۲- بخش جداول پیام آیات: این قسمت خیلی مورد نظر طراحان سؤال است و حتمأ باید مطالعه کرد. به نظر می رسد تقریبأ بین ۵ تا ۱۰ سؤال کنکور همه ساله از این بخش طراحی می شود.(دقت شود)

۳- دانستن کلمات کلیدی: برخی تصور می کنند باید کل آیات را حفظ حفظ بود که البته اگر این طور باشد، خوب است ولی دانستن کلمات کلیدی به ویژه آگاهی به شروع آیه و انتهای آیه ما را به پاسخگویی درست رهنمون می شود، باید بتوانیم با توجه به کلمات کلیدی موضوع آیه را حدس بزنیم.

۴- باید بدانیم این آیه در باره چه کسی یا کسانی است و یا از زبان چه کسانی است : مثال: قالوا الحمدلله ( از زبان متقین یا بهشتیان درس۹سال دوم) قالوا ألم تکن ارض الله واسعه ( از زبان فرشتگان درس۷ سال دوم) فی جنات و نهر فی مقعد صدق عند ملیک مقتدر( در باره متقین و پرهیزکاران درس۳ سال دوم) و ………

۵- ظرف تحقق آیه کجاست؟ برزخ یا قیامت

کلمه الجنه و جهنم در آیات دین و زندگی اگر با کلمات«خالدین- زمرأ- اورثنأ» همراه باشد، بهشت یا جهنم موعود و ابدی و اخروی است وگرنه بهشت یا جهنم برزخی است . مانند:ادخلوا الجنه بما کنتم تعلمون= بهشت برزخی(درس ۷ دوم)، و سیق الذین کفروا الی جهنم زمرأ= جهنم موعود و اخروی (درس ۸ دوم)

این موضوع در درس های۷و۸و۹ سال دوم بیشتر آمده ومورد نظراست

۶- در مطالعه آیات به کلمات«اولئک» و «ذ لک» توجه کنید که مرتبط به چه موضوعی و چه آیه ای است: مثال: اولئک هداهم الله ← فبشر عباد الذین یستمعون القول فیتبعون احسنه = در باره به کارگیری عقل و اندیشه است. (درس۳ سال دوم)ذلک ازکی لهم ← یغضوا من ابصارهم و یحفظوا فروجهم= در باره کنترل نگاه و پاکدامنی است. (درس ۱۳ سال دوم)

ادامه دارد..

                                                                                          مرتضی محسنی کبیر

اهمیت دانستن نکات عربی در کنکور دین و زندگی   

در سؤالات کنکور که حدود ۱۷ تا ۲۰ سؤالاتش از آیات و روایات تشکیل شده است طراحان محترم نگاهی به قواعد عربی در آیات و روایات دارند که بایستی به آن دقت کرد که در ذیل به برخی از آن قواعد اشاره می شود:

۱- ماضی استمراری: می دانیم ترکیب کان+ فعل مضارع به صورت ماضی استمراری ترجمه می شود که یک نوع استمرار را می رساند، مانند:«کانوا یکسبون- کانوا یعلمون و …… تلاشگران مستمر- استمرار دانایی و ……..( دین و زندگی ۲ درس ۵)

۲- ادوات شرط: می دانیم کلماتی مثل “إن و لو” به معنای “اگر” و “مَن “به  معنای “هر کس “از کلماتی هستند که به صورت جملات شرطی به کار می رود، طراح سؤال معمولأ از کلمات شرط و

مشروط  یا علت و معلول  یا تابع  ومتبوع در طراحی سؤال استفاده می کند، مانند: من آمن بالله و الیوم الآخر و عمل صالحأ فلاخوف علیهم و لاهم یحزنون: ترس و غم و اندوه نداشتن معلول ایمان به خدا و روز قیامت و عمل صالح است.

۳- حروف تأکید:کلماتی مانند: اِن، اِنما ،لام تأکید، نون تأکید و ضمیر فصل که میان مبتدا و خبر قرار می گیرد معنای تأکید را می رساند و معمولأ از عباراتی مثل، قطعیت و حتمی بودن استفاده می شود، مانند: لیجمعنکم (قطعیت معاد)(درس ۶ سال دوم)  لنهدینهم قطعیت هدایت(درس ۳ دوم و درس ۴ و ۶ سال چهارم)انما ولیکم الله(درس۵ سال سوم)

۴- حروف«ف» و «ثُم»: این کلمات که حروف عطف هستند گونه ای از ترتیب را در آیات می رساند و موضوعی با نام«تقدم و تأخر» رادرتست ها  می بینیم مانند: خلق فسوی :آفرینش مقدم بر سامان بخشی پدیده هاست(درس۱سال دوم)

۵- معانی لغوی کلمات: گاهی در تست ها به معنای لغوی در آیات موردنظر است مثلأ خطوات را در کتاب وسوسه ها ترجمه شده، ولی در تست کنکور «خطوات الشیطان» به معنای همگامی با شیطان بیان شده است چون معنای لغوی«خطوه» گام می باشد.( درس ۳ سال دوم)

۶- لام ناصبه: در آیات قرآن لام ناصبه حالت نتیجه گیری دارد. مثال:

و کذلک جعلناکم امه وسطا ← لتکونوا شهداء علی الناس ( درس ۹ سال چهارم)

الله الذی سخر لکم البحر← لتجری الفلک فیه بامره و لتبتغوا من فضله(درس ۵ سال چهارم)

۷- فعل امر و نهی: در آیات قرآن کریم فعل امر به معنای« وجوب» است و فعل نهی به معنای «حرمت» یا«حرام بودن» است.

و لیضربن بخمرهن علی جیوبهن = وجوب حجاب (درس ۱۳ سال دوم)

لاتتبعوا خطوات الشیطان=حرمت پیروی ازشیطان (درس۳ سال دوم)

و ذروا ما بقی من الربا= حرمت رباخواری( درس ۱۵ دوم)

                                                                                                                             مرتضی محسنی کبیر

چگونه خودمان را برای درس دین و زندگی کنکور آماده کنیم

همان طور که می دانید درس دین و زندگی کنکور با ضریب ۳، با ۲۵ سوال  به ترتیب ۹ سوال از دوم و ۹سوال از سوم و۷ سوال از چهارم (به ترتیب دروس)اهمیت ویژه ای دارد و جزء درس های مهم به حساب می آید. کنکوری ها بعد از چندین بار خواندن و مرور کردن و تست زدن، احساس می کنند نمی توانند آن طور که شایسته است درصد بالایی را کسب کنند و اگر بفهمندهم، دیر متوجه شده اند و جمع کردن درس دین و زندگی در روزهای آخر قدری سخت خواهد بود، لذا پیشنهاد می شود داوطلب محترم موارد ذیل را به دقت بخواند و روش خواندن و مرور و تست زدن خود را اصلاح کند وکیفیت آن را بالا ببرد:

۱- آیات و روایات:

یکی از مباحث خیلی خیلی مهم در کنکور دین و زندگی، آیات و احادیث و روایات است.  چه متن فارسی و چه متن عربی آن    تقریبأ بالای ۷۰درصد سؤالات کنکوررا شامل میشود و اگر کسی این قسمت را به صورت حرفه ای و دقیق مطالعه نکند بیشترین نمره را از دست داده است. مثلأ در کنکور در ۵ کروه آزمایشی ریاضی و زبان و هنرو تجربی و انسانی حدود ۲۰ سؤال مربوط به این بخش بوده است. این تعداد بسیارزیاد،اهمیت این موضوع را بیشتر آشکار می کند.

در خواندن آیات و روایات به این نکات توجه کنید:

۱- موضوع اصلی آیه را بدانید(تیتر اصلی درس یا پاراگراف اصلی یا فرعی)

۲- این آیه اززبان چه کسی و یا چه کسانی است؟

۳- این آیه در باره چه کسی و یا چه کسانی است؟

۴- این آیه خطاب به به چه کسی یا چه کسانی است؟

۵- این آیه برای چه زمانی است؟ ( قیامت- برزخ- دنیا) = ظرف تحقق آیه کدام است؟

۶- کلمات کلیدی آیه کدام است؟

۷- با کدام آیه و حدیث و شعر دیگری ارتباط معنایی دارد؟

۸- حتمأ پاراگراف بالا یا پایین آیه که با آیه ارتباط دارد مرور شود.

۹- آیه با چه کلماتی شروع و با چه کلماتی پایان یافته است؟

۱۰- دانستن ترجمه دقیق آیه

۱۱- آیاتی که در اندیشه و تحقیق  وتفکر در آیات ویا استخراج نمونه ها آمده است:

# این بخش هم خیلی اهمیت دارد که تقریبأ بیشتر داوطلبان از آن غافل می شوند. در۵ گروه آزمایشی بین ۲ تا ۵ سوال از این بخش در سالهای اخیر آمده است

ولی متأسفانه فقط ۲۵ درصد داوطلبان، این بخش را مطالعه می کنند و از این ۲۵ درصد فقط تقریبأ نیمی می توانند به سؤالات این بخش پاسخ بدهند. پس کسانی که می خواهند درصد بالایی را بیاورند باید این بخش را حتمأ حتمأ ودقیق دقیق بخوانند.

۲- متن درس:

برای به دست آوردن درصدی مناسب از درس دین و زندگی حتمأ باید خط به خط کتاب را جوری بخوانید که تمام کلمات کلیدی، سرتیترها و ………. را حفظ حفظ باشید و بتوانید کتاب را در ذهن داشته باشید( یک نوع حافظه تصویری) مثلأ این سرتیتر است، این آیه است و بعد از آن چه جملاتی و چه کلماتی آمده است، خلاصه این که باید در ذهن شما «ملکه» بشود و به قول امروزی ها تو ذهن «اسکن» بشود.

 

۳- خواندن یا تست زدن:

در درسی مانند «دین و زندگی» خواندن دقیق و مرورهای پی در پی می تواند خیلی کارساز باشد و تست زدن در اولویت بعدی است. یعنی ۷۰ یا ۸۰ درصد خواندن و ۲۰ یا ۳۰ درصد، تست زدن است. خیلی خیلی تأکید می شود که خواندن باید از روی کتاب درسی باشد نه از روی جزوه یا کتاب کمک درسی، یا حداقل ابتدا تسلط کافی روی کتاب درسی داشته باشیم. وسپس از جزوات و یا کتب درسی بهره  بگیریم، بدون تسلط کافی بر کتاب اصلأ مرور جزوات و ……… تأکید نمی شود. برای تست زدن از کتاب خوبی که تست های سراسری داخل وخارج- – سنجش- آموزش و پرورش و تألیفی های مناسب و همانند سؤالات کنکور دارد استفاده کنید. در تست زدن حتمأ نشان گذار کردن تست ها را فراموش نکنید. تست غلط(غ)– درست- نزده(ن)- تستی که با شک زده اید(ش) و……. تا بتوانید در مطالعه های بعدی آن تست های خاص وعلامت گذاری شده را مرور کنید.

# بعضی از دانش آموزان می گویند که ما وقتی” دین و زندگی” می خوانیم، زود فراموش می کنیم باید چه کار کنیم؟

اولأ درس خواندن به ویژه درس دین و زندگی با یکبار و دوبار خواندن ما را به جایی نمی رساند(شاید بعضی از درس هاراباید ده بار یاحتی بیشتر خواند). خواندن و مرور کردن این درس باید به صورت آهسته و پیوسته باشد.

ثانیا تست زدن،و با علاقه خواندن، وپیدا کردن نقاط ضعف و قوت و ….. می تواند ما را در دقت خواندن و کیفیت مناسب خواندن کمک کند و هیچ وقت ناامید نشوید. با پشتکار بارها مرور کنید تا همه مطالب در ذهن شما ملکه بشود.

۴- تجربه هایی در مرور و تست زدن:

الف)علت ومعلول

در این چند سال اخیر تست ها و گزینه هایی را مشاهده می کنید که با تعبیر« علت و معلول» به کار رفته است که باید به معنای این کلمات توجه ویژه ای کرد. « علت» به معنای: سبب- باعث و ……… است و « معلول» به معنای: نتیجه- پیامد- بازتاب – مولود- میوه- ثمره – تابع و ……… است.

چند مثال برای معلول:

۱- عدم غم و اندوه و حزن معلول ایمان به خدا  آخرت وعمل صالح است.( درس۵ دین و زندگی ۲)

۲- دوزخی شدن معلول عدم تفکر است(درس۴ چهارم)

۳- پیش بینی عاقبت ازدواج توسط پدر و مادر معلول تجربه و پختگی آنان است.(درس ۱۵ دین و زندگی ۳)

۴- قوی تر و بیش تر شدن عبودیت انسان در پیشگاه الهی معلول درک بهتر فقر و نیازمندی است.(درس اول پیش دانشگاهی)

۵- باید دقت کنیم همین جملات را می توان با علت بازنویسی کرد:

۱- ایمان به خدا و آخرت و عمل صالح علت عدم غم و اندوه و حزن است.

۲- عدم تفکر علت دوزخی شدن است

۳- تجربه وپختگی پدر و مادر علت پیش بینی عاقبت ازدواج است.

۴- درک بهتر فقر و نیازمندی علت قوی تر و بیش تر شدن عبودیت انسان در پیشگاه الهی است.

# شبیه به الفاظ «علت و معلول» کلماتی مثل«شرط و مشروط» و «تابع و متبوع» تحقق در گرو………. نیز در تست های کنکور دیده شده است که تقریبأ مثل « علت و معلول» است.

مثال برای شرط و مشروط:

مقرب درگاه الهی شدن و مسجود فرشتگان شدن انسان مشروط(معلول) آراسته شدن به کرامت های اخلاقی است.(ص ۵۳ دین و زندگی ۲)

# به کلمات اگر در متن فارسی و کلمه “ان”  به معنای” اگر” در متن آیات دقت بیشتری کنید که می تواند به صورت شرط و مشروط بیاید.

مثال برای تابع و متبوع:

توسعه فعالیت های اختیاری انسان تابع معرفت به تقدیر الهی است که برخاسته از حکمت است. (درس۵چهارم) (سؤال ۷۲ کنکور تجربی ۹۰)

مثال برای تحقق …….. در گرو:

تحقق تجلی عمل صالح در گرو ایمان است

ب) تقدم و تأخر ( مقدم و مؤخر)

 در بخش هایی از کتاب دین و زندگی تقسیم بندی هایی وجود دارد که « ترتیب » در آن اهمیت دارد یا در آیات کلماتی به ترتیب آمده است که بایستی به آن ها توجه ویژه ای داشت. در این نوع سؤالات از کلمات« تقدم و تأخر» یا« مقدم و مؤخر» استفاده می شود یا در سؤال می آید، به ترتیب کدام صحیح است.( دقت شود)

مانند ترتیب مراحل قیامت (درس۸دوم)مراحل رشد جسمانی (درس۴ دوم)

مثال برای تقدم و تأخر:

از دقت در آیه شریفه….. و منهم من یستمعون الیک …… به تقدم حجت باطن به حجت ظاهر که عقل وسیله فهم پیام الهی است پی می بریم( درس۱ دین و زندگی ۳ و سؤال ۶۱ کنکور ریاضی ۹۰) و مانند آن  (سؤآل ۶۱ کنکور زبان ۹۰)

مثال برای مقدم و مؤخر:

 جمله « فاذا هم قیام ینظرون» مرتبط است با « ثم نفخ فیه اخری» و نورانی شدن زمین که بروز واقعیت حوادث گذشته بر زمین است. مقدم بر وضع« کتاب» است.(دزس۸ ، دین و زندگی ۲ و سؤال ۵۶ هنر ۹۰)

ج) من- الذین

در آیاتی که کلمات « من – الذین» به کار رفته دقت کنید در باره چه کسانی است(مؤمنان – کافران- متقین و …….) و سرانجام آنان چیست.

مثال:

۱- من آمن بالله و الیوم الاخر و عمل صالحأ لا خوف علیهم و لا هم یحزنون(درس۵دوم)

۲- ان الذین لایرجون لقاءنا و رضوا……. اولئک مأواهم النار………(درس۵دوم)

۳-من تاب ……..(درس۷ چهارم)

د) کلمات قل-قال- قالوا

# آیاتی که با «قل» آغاز شده معمولأ خطاب به پیامبر(ص) است ولی باید بدانیم« قال» را چه کسی گفته است و « قالوا» را چه کسانی گفته اند و دقت کنیم در کجا گفته اند یا می گویند.

مثال برای قل: قل لا أسألکم ………(خطاب به پیامبر(ص)( درس۸ سوم)

مثال برای قال: قال ربنا الذی اعطی ……..(حضرت موسی گفت در مقابل فرعون)( درس۱ سوم)

مثال برای قالوا: قالوا کنا مستضعفین فی الارض ….. گناهکاران می گویند در برزخ( درس۷ دوم)

ه) ذلک

این عبارت یک حالت نتیجه گیری دارد و باید بدانیم به کدام آیه بر می گردد.

مثال:

۱- وماذلک علی الله بعزیز……….ان یشایذهبکم ویات بخلق جدید(درس اول چهارم)

۲- ذلک ادنی ان یعرفن———- یدنین علیهن فی جلابیبهن (درس۱۳ دوم)

۳- ذلک ازکی لهم—— یغضوا من ابصارهم و یحفظوا فروجهم (درس۱۳دوم)

# و نمونه های دیگر آن نیز دردرس۶ دوم و…. می باشد.

و)اولئک 

این عبارت یک حالت نتیجه گیری دارد و باید بدانیم به کدام آیه بر می گردد.

۱-اولئک الذین هداهم الله(درس۳دوم)

۲-اولئک الذین کفروا(درس۵ دوم)

۳-اولئک هم خیرالبریه(درس۶سوم)

۴-و…….

ز)ل به معنای «برای» در آیات حالت نتیجه گیری دارد.

مثال اول: لتکونوا شهداء علی الناس……….وکذلک جعلناکم امه وسطا(درس ۹چهارم)

مثال دوم: لتبتغوا من فضله ( برای این که از فضل او بجویید) که نتیجه آیه«  سخرلکم البحر لتجری الفلک ….» است. (درس۵ چهارم)

ح)دانستن کلمات مترادف

گاهی در تست به جای آوردن دقیق کلمه کتاب از کلمات مترادف آن بهره می جویند گویی که می خواهند بفهمند که داوطلب کلمات را حفظ کرده است یا مفهوم را فهمیده است.

مثال: روح بعد غیر مادی انسان است. در گزینه ها به جای غیر مادی از کلمه «مجرد» استفاده شده است. (سراسری زبان ۹۰) ( درس ۴ دوم)

با تمرین و ممارست و مرور پی در پی و مستمر، کم کم می توان روش ایده آل خواندن درس دین و زندگی را به دست آورد و در نتیجه تسلط کافی را برای دست یابی به درصدی مطلوب و مناسب به دست آورد.

امیدوارم که این نوشته هر چند کوتاه و مختصر برای شما عزیزان مفید بوده باشد. در انتها از شما عزیزان می خواهم که نظرات خود را با ما مطرح سازید. برایتان آرزوی موفقیت و سربلندی و پیروزی از درگاه احدیت خواهانم.

                                                                                                                                            مرتضی محسنی کبیر

………….

 

فیزیک علم شگفتیها

 

فیزیک بدون شک علمی شگفت انگیز است. ذراتی که وجود ندارند در احتمالات به حساب می آیند، و زمان متناسب با سرعت حرکت شیء تغییر می کند. نشریه تلگراف، ۱۰پدیده عجیب از این عجایب در علم فیزیک را با کمک تعدادی از کاربران توئیتر و کیهان شناسی به نام «مارکوس چاون» ارائه کرده است که در ادامه از نظرتان می گذرد.
خورشید می توانست از موز ساخته شده باشد
خورشید بسیار پرحرارت است زیرا وزن چند میلیارد میلیارد میلیارد تنی آن گرانش عظیمی به وجود می آورد که در نتیجه هسته ستاره را تحت فشاری غیرقابل تصور گذاشته و در نتیجه فشار بالاحرارت فوق العاده تولید می کند. در صورتی که به جای گاز هیدروژن از میلیاردها میلیارد میلیارد تن موز استفاده می شد نیز همان میزان فشار و در نتیجه همان مقدار حرارت در خورشید به وجود می آمد. با این حال با افزایش حرارت، اتم ها با بخش های مختلف ساختار ستاره یی برخورد کرده و انرژی اتمی را به وجود می آورند که در اینجا تفاوت میان حضور هیدروژن و موز در ساختار خورشید آشکار خواهد شد.
تمام ماده یی که نسل بشر را به وجود آورده است در یک حبه قند جا می گیرد
در اتم ها، ۹۹۹۹۹۹۹۹۹۹۹۹۹/۹۹ درصد فضا، خالی است و به همین دلیل در صورتی که تمامی اتم ها را به گونه یی به هم بفشاریم که فضای خالی میان آنها از بین برود، یک قاشق چایخوری یا حجمی برابر یک حبه قند از این ماده حدود پنج میلیارد تن وزن خواهد داشت: وزنی ۱۰ برابر مجموع وزن تمامی انسان هایی که در حال حاضر در جهان حضور دارند. این در واقع همان پدیده یی است که در ستاره های نوترونی رخ می دهد و وزن آنها را تا حد غیرقابل باوری افزایش می دهد.
آینده می تواند گذشته را تغییر دهد
شگفتی جهان کوانتوم به اثبات رسیده است. آزمایش دو جداره که نور را در دو حالت موج و ذره به اثبات می رساند به اندازه کافی عجیب و غیرقابل تصور است به خصوص زمانی که اعلام شود مشاهده نور می تواند آن را از موج به ذره یا برعکس تبدیل کند. اما پدیده های عجیب تر این جهان پس از آزمایش «جان ویلر» فیزیکدان در سال ۱۹۷۸ خود را نمایان کرد. آزمایش وی نشان داد مشاهده یک ذره در زمان حاضر می تواند سرنوشت ذره مشابه دیگری در گذشته را متحول سازد. طبق آزمایش دو جداره در صورتی که هر یک از پرتوهای نوری خارج شده از یکی از شکاف های صفحه آزمایش را مشاهده کنید، در واقع پرتو را مجبور کرده اید خصوصیات ذره یی به خود بگیرد و اگر به هدف برخورد پرتو چشم بدوزید خصوصیت موج گونه به پرتو نور بخشیده اید. اما در صورتی که پس از عبور پرتو نور از شکاف به مسیری که از آن ناشی شده است، چشم بدوزید آنگاه است که پرتو نور می تواند در هر دوحالت شکل بگیرد. به بیانی دیگر زمان حال بر گذشته پرتو نوری تاثیر گذاشته است. این آزمایش در آزمایشگاه تنها چند صد هزارم ثانیه به طول می انجامد، اما در مشاهده نورهای ناشی از ستاره های دوردست نیز صدق می کند. در واقع مشاهده اکنون ستاره های دوردست می تواند گذشته چند هزار یا میلیون ساله آنها را تغییر دهد.
تقریباً همه جهان گم شده است
می توان به جرات گفت حدود ۱۰۰ میلیارد کهکشان در جهان هستی وجود دارد که هر یک از آنها از ۱۰ میلیون تا ۱۰ تریلیون ستاره را در خود گنجانده اند. خورشید زمین در مقایسه با این ستاره ها یکی از کوچک ترین و ضعیف ترین ستاره ها به شمار می رود و حتی می توان نام کوتوله زردرنگ را روی آن گذاشت. در واقع در جهان هستی مقادیر ترسناک و عظیمی از ماده مرئی وجود دارد که انسان تنها قادر به مشاهده دو درصد از آن است. وجود این مقدار ماده به دلیل نیروی گرانش آنها پیش بینی می شود و ماده تاریک نیز که مقدار آن شش برابر جرم ماده مرئی تخمین زده می شود بخش نامرئی جهان را تشکیل داده است. به گزارش مهر به نقل از منابع علمی جهان وجود انرژی تاریک به عنوان بخشی دیگر از جهان که در واقع مابقی جهان را تشکیل داده است، موضوع را پیچیده تر خواهد کرد. این نوع انرژی با گسترش سریع جهان در ارتباط است و به همراه ماده تاریک همچنان ناشناخته باقی مانده است.
جسم می تواند سریع تر از نور حرکت کند نور نیز همیشه بسیار سریع حرکت نمی کند
سرعت نور در خلا۳۰۰ هزار کیلومتر بر ساعت است با این حال نور همیشه در خلاحرکت نمی کند. برای مثال نور در آب با سرعتی یک سوم سرعت گفته شده حرکت می کند. در واکنش های اتمی برخی از ذرات به سرعت های بسیار بالایی دست پیدا می کنند که بخشی از سرعت نور است و در صورتی که از میان رابطی که سرعت نور را خواهد کاست عبور کنند، در واقع می توانند سریع تر از نور حرکت کنند. چنین پدیده یی درخششی آبی رنگ از خود به وجود می آورد که به «تشعشعات شرنکوف» شهرت دارد و با بمب های صوتی قابل مقایسه است. کمترین سرعتی که تاکنون برای نور به ثبت رسیده است ۱۷ متر بر ثانیه یا ۶۱ کیلومتر بر ساعت بوده که به واسطه عبور از میان روبیدیوم منجمد با حرارتی برابر صفر مطلق ایجاد شده است. این ماده در این حرارت در حالتی به نام چگالش «بوز- اینشتین» قرار دارد.
سیاهچاله ها سیاه نیستند
به طور حتم سیاهچاله ها بسیار تاریکند اما سیاه نیستند، زیرا این پدیده ها درخشان بوده و به آرامی نور خود را در تمامی طیف های نوری از جمله نور مرئی به اطراف منتشر می کنند. این تشعشعات که «تشعشعات هاوکینگ» نام دارد نور خود و جرم سیاهچاله ها را به تدریج کاهش داده و با از دست دادن منبع جرم سیاهچاله ها تبخیر می شوند. به گزارش مهر به نقل از منابع علمی جهان، سیاهچاله های کوچک در مقایسه با جرم شان و نسبت به سیاهچاله های بزرگ تر با سرعتی بالاتر از خود نور منتشر می کنند و بر همین اساس در صورتی که برخورددهنده بزرگ هادرون براساس برخی نظریه ها از خود میکروسیاهچاله هایی تولید کند، آنها به سرعت تبخیر خواهند شد و دانشمندان پس از آن قادر خواهند بود بقایای تابش های آنها را مشاهده کنند.
تعداد نامحدودی نویسنده مطلب را نوشته و تعداد نامحدودی خواننده آن را می خوانند
براساس مدل های استاندارد کیهان شناسی جهان مرئی با تمامی میلیاردها کهکشان و تریلیون تریلیون ستاره هایش تنها یکی از بی نهایت جهان هایی است که مانند حباب های صابون در یک اسفنج در کنار یکدیگر قرار گرفته اند. به دلیل بی نهایت بودن آنها می توان هر تاریخچه ممکنی را برایشان در نظر گرفت. اما تعداد تاریخچه های ممکن برای این جهان ها متناهی است زیرا تعداد محدودی پدیده و تعداد محدودی نتیجه در بر داشته اند. تعداد این پدیده ها بسیار زیاد اما متناهی است، پس همین پدیده عینی و کنونی که نویسنده این مطلب نوشته و شما آن را می خوانید، باید بی نهایت بار در زمان رخ داده باشد. شگفت انگیزتر از آن این است که بدانیم نزدیک ترین همتای ما در چه فاصله یی از ما قرار گرفته است. این فاصله عددی برابر ۱۰ به توان ۱۰ به توان ۲۸ متر تخمین زده شده است که در صورت علاقه مندی به محاسبه آن می توانید از عدد یک و ۱۰ میلیارد میلیاردمیلیارد صفر در برابر آن استفاده کنید،
تصور بنیادین از جهان مسوول گذشته، حال و آینده آن نیست
براساس نظریه نسبیت خاص چیزی به نام اکنون، گذشته یا آینده وجود ندارد و قالب های زمانی به یکدیگر وابسته اند زیرا همه هستی در سرعتی برابر در حرکت است. درصورتی که انسان با سرعتی کاملاً متفاوت در حرکت بود شاهد پیر شدن زودهنگام یکی از نزدیکان یا دیر پیر شدن وی نسبت به دیگران می بود.
ذره می تواند به صورت آنی روی ذره یی در آن طرف جهان تاثیر بگذارد
زمانی که یک الکترون با همتای ضدماده خود یا پوزیترون روبه رو می شود، هر دو در درخشش کوچکی از انرژی خنثی شده و دو فوتون از این برخورد متولد می شود. ذرات زیراتمی مانند فوتون ها یا کوارک ها یک ویژگی به نام اسپین دارند که به مفهوم چرخش است. این ذرات در واقع حرکت چرخشی ندارند، اما به گونه یی رفتار می کنند که انگار در حال چرخشند. جهت اسپین فوتون ها در زمان تولد در برابر یکدیگر است و در نتیجه خنثی می شوند. با توجه به رفتارهای غیرقابل پیش بینی کوانتومی، گفتن اینکه کدام فوتون در مسیر چپ گرد و کدام یک در مسیر راست گرد حرکت خواهد داشت، غیرممکن است و در واقع تا زمانی که یکی از آنها مشاهده نشود، هر دو در هر دو جهت حرکت خواهند داشت اما به محض اینکه یکی از آنها مشاهده شود جهت راست یا چپ گرد را به خود گرفته و به هر جهتی که حرکت کند، همتایش در مسیر متضاد آن حرکت خواهد کرد. این واقعیتی است که در آزمایش ها به اثبات رسیده است.
هرچه سریع تر حرکت کنید سنگین تر می شوید
در صورتی که بسیار سریع بدوید به صورت لحظه یی و نه دائم، سنگین وزن خواهید شد. سرعت نور مرز سرعت در جهان است در این صورت زمانی که جسمی با سرعتی نزدیک به نور در حرکت است و شما به آن نیرویی وارد کنید، به سرعت آن نخواهید افزود بلکه تنها به آن انرژی اضافی وارد کرده اید که این انرژی باید در جایی قرار بگیرد. بهترین مکان برای قرارگیری این انرژی جرم جسم است. براساس قانون نسبیت جرم و انرژی با یکدیگر برابرند پس هر چه انرژی وارد شده بیشتر باشد، جرم افزایش پیدا خواهد کرد. البته این افزایش وزن در انسان قابل چشم پوشی بوده و در عین حال غیرقابل انکار است.

با سپاس فراوان از استاد علیرضا یار محمدی

………….

رفع اضطراب

آیا تاکنون از خود پرسیده‌اید که چرا از امتحان می‌ترسید؟
آیا تابحال به صورت عمیق به این موضوع فکر کرده‌اید که چه عواملی در ترس و اضطراب نسبت به امتحان مؤثر بوده‌اند؟
آیا در زندگی تحصیلی راههایی برای کاهش این نوع اضطراب یافته‌اید؟
بدون تردید ترس از امتحان بین دانش آموزان و دانشجویان تقریبا همه گیر و رایج است و می‌توان گفت مهمترین علت این موضوع ، نتیجه‌ای است که از امتحان بدست می‌آید. نتیجه‌ای که مدرک قبولی یا مردودی محسوب گردیده و باعث ارتقاء ، تهدید ، تشویق و یا تنبیه می‌گردد. گاهی اوقات این نتیجه می‌تواند سرنوشت را نیز رقم زند. به همین علت هر چه نتیجه ، حساسیت و اهمیت بیشتری داشته باشد، به همان نسبت می‌تواند اضطراب و ترس از امتحان گردد، که برخی از آنها عبارتند از:
۱٫      ترس از فراموش کردن مطالب خوانده شده.
۲٫      سختگیری مدرسین در طی سال تحصیلی.
۳٫      انتظار بیش از حد والدین.
۴٫      عدم وجود خود باوری در فرد.
۵٫      نامشخص بودن سؤالات.
اکنون که برخی از عوامل ایجاد کننده ترس از امتحان مشخص شدند، لازم است عوامل کاهش دهنده این نوع ترس را نیز بدانیم. در خصوص روشهای کاهش ترس از امتحان نظرات مختلفی وجود دارد که مهمترین آنها به شرح زیر می‌باشند:
ایجاد محیطی آرام و به دور از تشنج
علاوه بر تلاش والدین برای ایجاد چنین محیطی برای مطالعه فرزندان ، فرزندان نیز بایستی کوشش نمایند.
تنظیم برنامه خواب و استراحت
برخی با این تصور که هنگام امتحانات برای مطالعه بیشتر اصلا نباید خوابید و یا خیلی کم خوابید ، خود باعث خستگی ذهنی و در نتیجه فراموشی بیشتر در مطالب خوانده شده می‌گردند. کاهش زمان خواب در حد متعادل مطلوب است، اما افراط در آن هرگز مفید نخواهد بود.
پرهیز از کاهش تغذیه
افراط و تفریط در تغذیه اثرات نامطلوبی در بر خواهد داشت. بایستی با خواب و استراحت کافی و نیز تغذیه مناسب ، از لحاظ روحی و جسمی ، خود را آماده امتحان کرد.
آماده شدن برای امتحان
داشتن برنامه ریزی صحیح جهت مطالعه در طول سال تحصیلی و رعایت روشهای صحیح مطالعه.
۱٫      مطالب درسی را بتدریج و در طول زمان مرور کنید، نه اینکه در آخرین دقایق قبل از امتحان به مطالعه فشرده بپردازید.
۲٫      از یادداشتهای خود ، یادداشتهای فشرده‌ای بردارید، تا بازسازی ذهنی ، رمز گردانی و مرور مطالب برایتان مفید واقع شود.
۳٫      سعی کنید به نوع آزمون پی ببرید، تا بتوانید مطالعه خود را متناسب با آن پیش ببرید.
پرهیز از فشرده خوانی
فشرده خوانی با مرور کردن مطالب متفاوت است. فشرده خوانی متضمن کوششی است برای یادگیری مطالب تازه بلافاصله قبل از شروع امتحان. و یا به عبارتی آخرین کوششهای شخص در آخرین لحظات قبل از امتحان.
تأکید بیشتر بر مطالبی که انتظار دارید جزء سؤالات امتحانی باشد.
می‌توانید محدوده سؤالاتی را که در امتحان مطرح خواهد شد، حدس زده و بیشتر به آنها پرداخته شود. برای این منظور سؤالات امتحانی سالهای گذشته کمک خواهند کرد. همچنین توجه به مطالب و موضوعاتی که استاد و یا معلم در کلاس درس بیشتر روی آنها تکیه می‌کند.
شرکت در جلسات آخر درس
حتما در جلسات آخر درس پیش از امتحان در کلاس شرکت کنید. زیرا اغلب ، مطالب مهمی را احتمال بیشتری در طرح سؤالات دارند، در جلسات آخر مرور و توضیح داده می‌شوند.
پرهیز از اضطرابهای متفرقه
مثلا شب امتحان مسابقات فوتبال را دنبال نکنید. اگر امتحان قبلی رضایت بخش نبوده است، به آن نیندیشید و تحلیل امتحان قبلی را به فرصت مناسب خودش موکول کنید.
داشتن تصور ذهنی مثبت از خود
بجای پرداختن به جنبه‌های منفی ، همواره یک تصویرز ذهنی مثبت از خودتان داشته باشید و پس از تلاش کافی جهت مطالعه مطالب به موفقیت خود امیدوار باشید.
حال که برخی از عوامل کاهش ترس از امتحان مطرح شدند، بایستی مواردی را در جریان امتحانات و هنگام پاسخگویی به سؤالات مد نظرمان باشد، که رعایت این موارد می‌تواند در موفقیت بیشتر و کاهش اضطراب نسبت به امتحان مؤثر باشد. برخی از این موارد عبارتند از:
به موقع و سر وقت به جلسه امتحان بروید و پیش از آغاز امتحان با خاطری آسوده در جای خود مستقر شوید.
کلیه وسایل و ابزارهایی که در امتحان مورد نیاز است همراه خود به جلسه ببرید.
دستورالعملها را با دقت بخوانید و اگر دستورات شفاهی است، با توجه و التفات کامل به آن گوش دهید و عینا همان کاری را که از شما می‌خواهند انجام دهید. در مورد سؤالات تستی ، اگر نمره منفی داشته باشند، حدس زدن کار عاقلانه‌ای نیست.
به زمان بندی سؤالات دقت کنید، تا با مشکل کمبود وقت مواجه نشوید.
اگر زودتر از زمان تعیین شده سؤالات را پاسخ دادید، عجله نکنید و مجددا مروری داشته باشید.
خود را برای پاسخ گویی به هر گونه سؤالی آماده سازید، اما نه با این برداشت که باید صد درصد سؤالات را جواب دهید. برای پاسخگویی به سؤالات به طرح چهار مرحله‌ای زیر دقت کنید:
۱٫      ورقه سؤالات را نسبتا با سرعت بخوانید و به تمام سؤالات که پاسخ آنها برایتان روشن است جواب بدهید. برای این مرحله حداقل نیمی از وقت امتحان را در نظر بگیرید.
۲٫      دوباره ورقه را بخوانید و به تمام سؤالات که تا آن موقع پاسخشان به یادتان آمده است پاسخ دهید.
۳٫      در نوبت سوم باید به تمام سؤالاتی که باقی مانده پاسخ دهید.
۴٫      در نوبت چهارم یکبار دیگر نیز کنترل کرده و ببینید که آیا سؤالات را همانگونه که می‌خواستیم پاسخ داده‌ایم.
برای پاسخ گویی به آزمون تشریحی پیشنهاد می‌شود، موضوع را بطور کامل یاد گرفته و پرسش را به دقت بخوانید. و قبل از اینکه شروع به نوشتن کنید، پاسخ خود را سازمان بندی کنید.
برای پاسخگویی به آزمون تستی پیشنهاد می‌شود:
سؤالات ساده را جواب داده و از سختها بگذرید.
۱٫      وقتی به سؤالات نیمه مشکل رسیدید، مقابل آن علامت (+) (در پاسخ نامه) به معنای قابل حل و در مقابل سوالات مشکل علامت (-) به معنای غیر قابل حل بگذارید.
۲٫      وقتی تمام سؤالات در یک درس خاص را پاسخ دادید، به سراغ سؤالاتی بروید که جلوی آنها علامت (+) گذاشته‌اید و سپس به سؤالاتی که علامت (-) دارند، پرداخته شود.

با سپاس از استاد علیرضا یارمحمدی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *